“Хоёр нэгдэл” нь манай намын шинэ эринд хийсэн томоохон онолын шинэчлэл бөгөөд түүний гүн гүнзгий агуулга, өргөн цар хүрээтэй ач холбогдлыг онолын талаас гүнзгий тайлбарлах шаардлагатай. “Хоёр нэгдэл”-ийг онолын талаас тайлбарлахад гол нь “Нэгдэл гэж яг юу вэ” гэсэн үндсэн, гол асуудлыг тодорхойлох, “нэгдэл” гэсэн гол ойлголтыг цэгцлэх явдал юм. “Хоёр нэгдэл”-ийг бүрэн судлах эсвэл хоёр дахь нэгдэлд онцгой анхаарах нь аль аль нь эхлээд “нэгдэл” гэж яг юу болохыг ойлгож, “нэгдэл”-ийг чухал онолын ойлголт буюу философийн ангилал болгон тогтоож, онолын талаас тодорхойлох шаардлагатай. “Нэгдэл” нь баялаг агуулга, өргөн хэрэглээтэй боловч харьцангуй тодорхой онолын тодорхойлолт, сэтгэлгээний хязгаарлалтай. “Нэгдэл”-ийг ерөнхийд нь ойлгохоос зайлсхийсэнээр судалгааг гүнзгийрүүлэх үндэс, чиглэл бий болно.

1

“Нэгдэл” нь философийн ойлголт бөгөөд материалист диалектикт онцгой утга, чухал байр суурьтай. “Нэгдэл” нь дэлхий дээр байнга тохиолддог, өргөн тархсан үзэгдэл бөгөөд энэ үзэгдлийг ерөнхий ойлголтоор илэрхийлэх шаардлагатай тул “нэгдэл” нь чухал ойлголт байх ёстой. Энэ ойлголт нь гүн гүнзгий сэтгэлгээний агуулга, философийн утгатай бөгөөд тодорхой утгаараа философийн ангилал юм. Учир нь энэ нь тодорхой зүйлсийн хоорондох диалектик харилцааг тусгасан тул материалист диалектиктай холбогдуулан “нэгдэл” үзэгдлийг ажиглаж, тодорхойлох хэрэгтэй. Иймээс “нэгдэл” гэдэг нь бодит хэрэгцээ, дотоод нийцэл дээр үндэслэн өөр өөр зүйлсийн хоорондох холбоо, нэгтгэл, шинэ зүйл болж хөгжих чиг хандлагыг хэлнэ. Маркс хэлэхдээ хоёр зөрчилтэй талын зэрэгцэн орших, тэмцэлдэх, нэг шинэ ангилал болох нь диалектик хөдөлгөөний мөн чанар гэжээ. Иймээс материалист диалектикт нэгдэл нь ерөнхий холбооны ангилал төдийгүй тодорхой зүйлсийн гүнзгий холбоог илэрхийлдэг бөгөөд зөрчилдлийн онолын ангилал бөгөөд зөрчил хоёр талын хувиргалт, нэгтгэлийг илэрхийлдэг, эсрэг тэсрэг нэгдлийн хуульд чухал илрэл юм. Хүний үйл ажиллагааны явцад нэгдэл нь хоёр буюу түүнээс дээш зүйлсийг нягт холбоход чиглэнэ. Тиймээс нэгдлийн асуудлыг хэлэлцэхдээ голчлон хүний нийгмийн үйл ажиллагаанаас харж үзэх хэрэгтэй.

“Нэгдэл” ойлголт нь намын шинэ онолд онцгой утга, онцгой нөхцөлтэй. Манай нам Марксизмийг Хятадын нөхцөлд нийцүүлэн шинэчлэх явцад “нэгдэл”-ийг урьд өмнө байгаагүйгээр онцолж, эцэст нь “хоёр нэгдэл” онолыг бий болгосон. Энэ онолын хүрээнд “нэгдэл” нь хүний нийгэмд ерөнхийд нь тохиолддог нэгдэл биш, харин Марксизмийн үндсэн зарчим, Хятадын бодит нөхцөл хоорондын нэгдэл юм. Хятадын нөхцөл нь нийгмийн бодит нөхцөл, түүх, соёлын нөхцөл зэрэг орно. Тиймээс Марксизмийн үндсэн зарчим, Хятадын нөхцөл хоорондын нэгдэл нь хоёр асуудалд хуваагдана: нэг нь Марксизмийн үндсэн зарчим, Хятадын бодит нөхцөлтэй нэгдэл буюу “нэгдүгээр нэгдэл”, нөгөө нь Марксизмийн үндсэн зарчим, Хятадын шилдэг уламжлалт соёлтой нэгдэл буюу “хоёрдугаар нэгдэл”. Марксизмийн үндсэн зарчим, Хятадын нөхцөлийн ерөнхий нэгдэл нь ерөнхий ба онцлогийн харилцааг илэрхийлдэг бол “нэгдүгээр нэгдэл” нь ерөнхий онол, онцлог практикийн харилцааг, “хоёрдугаар нэгдэл” нь ерөнхий онол, онцлог түүх, соёлын харилцааг тус тус илэрхийлнэ. Энд “хоёрдугаар нэгдэл”-ийн онцлог нь онцгой анхаарал татна. Учир нь ерөнхий ба онцлогийн харилцаа, онол ба практикийн харилцаа нь бидний харьцангуй сайн мэддэг, үр дүнтэй туршлагатай асуудал бол Марксизм ба Хятадын шилдэг уламжлалт соёлын харилцаа нь манай намын удирдлагын онолын үндэс, нутгийн нөөцтэй харилцаа буюу “сүнс” ба “үндэс” гэсэн харилцаа юм. Эдгээрийн харилцааг, ялангуяа нэгдлийг ойлгохдаа хуучин онол, практикийн нэгдлийн загварыг шууд хэрэглэж болохгүй, шинэ судалгаа хийх шаардлагатай.

Бид зөвхөн “нэгдэл”-ийн онолын мөн чанарыг барихгүй, мөн түүний дотоод механизмыг илрүүлэх хэрэгтэй. “Нэгдэл” гэдэг зүйлийг ойлгохын тулд онолын талаас түүний агуулга, хүрээг тодорхойлох, мөн мөн чанарыг нь барих шаардлагатай бөгөөд цаашлаад “нэгдэл”-ийн дотоод механизм, үйл явцыг илрүүлэх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, “нэгдэл” хэрхэн үүсдэг, хэрхэн явагддаг, хэрхэн хэрэгждэгийг ойлгох нь чухал. Энэ нь зөвхөн “нэгдэл” ойлголтыг тодорхой болгоход чухал төдийгүй одоогийн судалгааны саад бэрхшээлийг шийдэхэд чухал. Одоогийн судалгаанд “нэгдэл”-ийн органик шинж чанарыг батлахад голчлон анхаардаг бөгөөд энэ нь механик нийлүүлэлт биш, харин органик нэгдэл гэдгийг харуулж байна. Гэвч “органик нэгдэл” гэдэг нь яг ямар байдлаар явагддагийг судлах шаардлагатай. Дотоод механизмийг ойлгоогүй бол онолын талаас “нэгдэл”-ийг тодорхойлоход бэрхшээлтэй, практикт хэрэгжүүлэхэд ч хүндрэлтэй.

“Нэгдэл”-ийн дотоод механизмийг ойлгохын тулд “нэгдлийн арга” гэсэн ойлголтыг дэвшүүлж, тайлбарлах хэрэгтэй. Энэ шинэ ойлголтыг дэвшүүлэх нь “нэгдэл”-ийн илрэл, хэрэгжилтийн аргыг илрүүлэх зорилготой. Хүний үйл ажиллагаанд, ялангуяа хамтын үйл ажиллагаанд “арга” гэдэг асуудал байдаг бөгөөд ямар хэлбэрээр явуулах вэ гэдэг асуудал юм. Зарим утгаараа үйл ажиллагаа гэдэг нь тухайн үйл ажиллагааны арга юм. Үйл ажиллагааны аргыг ойлгох нь үйл ажиллагааг өөрийг нь ойлгохтой адил. Бид мэднэ, “үйлдвэрлэлийн арга” нь материалист түүхийн үзлийн чухал ангилал бөгөөд харьцангуй тодорхой ойлголтоос илүү ерөнхий ойлголт болж, үйлдвэрлэлийн хүчин чадал, үйлдвэрлэлийн харилцааны органик нэгдлийг онолын талаас илэрхийлдэг. Зөвхөн “үйлдвэрлэлийн арга”-г ойлгосноор “үйлдвэрлэл”-ийг гүнзгий ойлгоно. Үүнтэй адил “амьдралын арга”-г ойлгосноор “амьдрал”-ыг, “бодолтын арга”-г ойлгосноор “бодолт”-ыг гүнзгий ойлгоно. Тиймээс зөвхөн “нэгдлийн арга”-г ойлгосноор “нэгдэл”-ийг гүнзгий ойлгоно. Нэгдлийн арга нь зүйлсийн нэгдлийн төрөл бүрийг илэрхийлдэг бөгөөд өөрөө дотоод ангилал, дүрэм юм. Нэгдлийн арга нь нэгдлийг хэрэгжүүлэх зам, аргыг илэрхийлдэг тул нэгдлийн аргыг ойлгосноор хэрэгжүүлэх зам, аргыг тодорхойлно.

“Нэгдэл” нь олон янз бөгөөд “нэгдлийн арга” ч олон янз байдаг. “Нэгдэл” нь өргөн тархсан үзэгдэл бөгөөд “нэгдэл” ойлголт нь өргөн цар хүрээтэй, олон арга, төрөл агуулдаг. Хэрэв чиглэлийг баримталбал нэгдлийн аргыг хоёр үндсэн төрөлд хувааж болно: нэг нь гаднах нэгдэл, механик нийлүүлэлт; нөгөө нь дотоод нэгдэл, органик нэгдэл. Магадгүй механик нийлүүлэлт, гаднах нэгдэл нь тодорхой нөхцөлд, ялангуяа эхний судалгааны шатанд бүрэн зайлсхийх боломжгүй байж болох ч зөвхөн дотоод органик нэгдэл бий болсон үед л “нэгдэл”-ийн мөн чанар, онцлог илэрдэг. Си Жиньпин дарга хэлэхдээ, “’Нэгдэл’ нь ‘хольц’ биш, энгийн ‘физик урвал’ биш, харин гүн гүнзгий ‘хими урвал’ бөгөөд органик нэгдсэн шинэ соёлын амьдралын биетийг бий болгодог” гэжээ. Энэ нь дотоод, органик нэгдлийг онцолж буй бөгөөд бидэнд чиглэлийг зааж өгч байна. Бид энэ чиглэлээр судалгаа хийхдээ нэгдлийн төрлийг нарийвчлан хувааж, ойлгох хэрэгтэй.

2

"Эхний нэгдэл" нь өөрийн онцгой утга агуулга, арга барилтай. Энэ нэгдлийн хувьд түүхэнд нам доторхи догматизмтай хүмүүс холбогдох ойлголт дутмаг байсан бөгөөд тэд "нэгдэл" хийх талаар бодоогүй, харин зөвхөн сонгодог зохиолчдын үзэл баримтлалыг шууд ашиглахыг зөвшөөрдөг байв. Мао Зэдун дарга тодорхойлон хэлэхдээ, "Марксизмын 'ном' суралцах ёстой ч, үүнийг манай орны бодит нөхцөлтэй холбох ёстой" гэжээ, энэ нь өөрөө томоохон шинэчлэл юм. Мөн Мао Зэдун дарга "Марксизмын Хятадын онцлог" гэсэн санааг дэвшүүлж, Хятадын онцлогтой онолыг Хятадын практикт удирдамж болгон ашиглахыг санал болгосон бөгөөд ингэснээр нэгдлийн арга барилын асуудлыг шийдсэн. Марксизмын ерөнхий үнэнг Хятадын бодит байдалд хэрэгжүүлж, Хятадын хувьсгал, бүтээн байгуулалтын ажлыг ахиулж, Марксизмын Хятадын онцлогтой онолын үр дүнг бий болгосон. Ингэснээр ерөнхий ба онцгой, онол ба практикийг намын удирдамжийн үзэл санаанд нэгтгэж, намын удирдамжийн үзэл санааг Марксизмын үндсэн зарчмуудыг багтаасан, мөн Марксизмын Хятадын онцлог, орчин үеийн онолын систем болгосон.

"Хоёр дахь нэгдэл" нь мөн өөрийн хэрэгжүүлэх арга барилтай байх ёстой. "Марксизмын Хятадын онцлог" нь "эхний нэгдэл"-ийн нэгдлийн арга барил төдийгүй "хоёр дахь нэгдэл"-ийн арга барил юм. Гэхдээ "хоёр дахь нэгдэл" нь "эхний нэгдэл"-ээс ялгаатай, учир нь энэ нь онол ба практикийн харилцааг бус, хоёр төрлийн сэтгэлгээ, соёлын харилцааг шийддэг тул соёлын өнцгөөс нэгдлийн арга барилыг авч үзэх шаардлагатай. Эдгээр хоёр соёл нь үүссэн цаг хугацаа, орчин нь өөр: нэг нь орчин үеийн Баруун Европ, нөгөө нь эртний Хятад. Түүхийн хөгжлийн зайлшгүй байдлаар эдгээр нь орчин үеийн Хятадын нийгмийн орчинд зэрэгцэн оршиж, харилцан үйлчлэлд орж, аажмаар нэгдэж байна. "Хоёр дахь нэгдэл"-ийг илүү сайн ахиулахын тулд боломжит, үр дүнтэй нэгдлийн арга барилыг тодорхойлох хэрэгтэй. Ерөнхийд нь хэлбэл, хэл, академик, онол, практик зэрэг талуудаас "хоёр дахь нэгдэл"-ийг ахиулах боломжтой.

Хэлний түвшний нэгдэл гэдэг нь Марксизмыг Хятадын хэлээр ярих, Марксизмын сонгодог бүтээлүүдийг Хятадын хэл рүү орчуулах, Марксизмын онолыг Хятадын хэлээр судалж тайлбарлахыг хэлнэ. Энэ нэгдлийн арга барил нь гаднаас харахад гүн гүнзгий бус, заримдаа гадна талын мэт боловч маш чухал бөгөөд бусад нэгдлийн үндэс суурь болдог. Хятад хэл, бичиг нь Хятадын уламжлалт соёлын чухал хэсэг бөгөөд чухал дамжуулагч юм. Марксизмын онолыг Хятад хэлээр илэрхийлэх нь "хоёр дахь нэгдэл"-ийг эх хэлээр хийх боломжийг олгодог. Энд хамгийн түрүүнд Марксизмын сонгодог бүтээлүүдийн хятад орчуулгын асуудал байна. Одоогийн гол сонгодог бүтээлүүдийг холбогдох байгууллагууд орчин үеийн стандарт хятад хэл рүү орчуулсан бөгөөд найдвартай, эрхэмлэгдсэн. Мэдээж, олон улсын "Маркс, Энгельсийн бүтээлүүдийн шинэ түүхэн судалгааны хувилбар" (MEGA2) боловсруулалт үргэлжилж байгаа бөгөөд манай хятад шинэ хувилбар ч хэвлэгдсээр байна, бүрэн дуусахад хугацаа шаардагдана. "Хоёр нэгдэл"-ийг ахиулах өндөр түвшинд энэ ажлыг авч үзэх хэрэгтэй. Мөн орчин үеийн хятад хэлний Марксизмын онолын нэр томъёо, ойлголтыг улам боловсронгуй болгож, Марксизмын онолын илэрхийллийн хятад хэлний стандартыг сайжруулах шаардлагатай. Сонгодог зохиолчид ихэвчлэн герман, орос хэл ашигласан бөгөөд үгийн сан, өгүүлбэрийн бүтэц хятадаас их ялгаатай. Тэдний илэрхийлэл онцлог, давуу талтай боловч Хятадын Марксизмын онолын ажилтнууд Марксизмын онолыг илэрхийлэхдээ хятадын хэлний дүрмийн энгийн, үр дүнтэй байдлыг илүү тусгах ёстой.

Марксизм ба Хятадын уламжлалт соёл нь хоёр төрлийн сэтгэлгээ, соёл бөгөөд хоёр төрлийн академик уламжлал юм. Эдгээрийн нэгдэл нь мэдээж академик судалгааны түвшинг багтаадаг бөгөөд маш чухал. Учир нь зөвхөн холбогдох академик судалгаа явуулснаар "хоёр дахь нэгдэл"-д бат бөх академик дэмжлэг үзүүлж чадна. Энэ академик ажил нь зөвхөн Марксизмын онол эсвэл Хятадын уламжлалт соёлыг тус тусад нь судлах биш, харин хоёрын харилцааг, ялангуяа тэдний нэгдлийг өргөн хүрээтэй, системтэй, гүнзгий судлахад оршино. Зөвхөн нэгдлийн шаардлага, зайлшгүй байдлыг судлахгүй, мөн нэгдлийн боломж, бодит байдлыг судлах; зөвхөн нэгдлийн мөн чанар, бүтцийг судлахгүй, мөн нэгдлийг хэрэгжүүлэх үр дүнтэй зам, арга хэмжээг судлах хэрэгтэй. Судалгаанд асуудалд чиглэсэн хандлагыг баримталж, нэгдлийн явцад үүссэн янз бүрийн асуудлыг шийдвэрлэхэд анхаарах; академик хамтын нийгмийг бэхжүүлж, зохион байгуулалттай, өргөн хүрээтэй судалгаагаар "хоёр дахь нэгдэл"-ийн судалгааг ахиулах. Ялангуяа хоёр академик багийн хамтын ажиллагаа, нэгдлийг бэхжүүлэх хэрэгтэй: нэг нь Марксизмын судалгааны баг, нөгөө нь Хятадын уламжлалт соёлын судалгааны баг. Ойлголтын хязгаарлалт, академик ханааг эвдэж, "хоёр дахь нэгдэл"-ийг хамтран ахиулах хэрэгтэй.

Намын онолын шинэчлэлийг тасралтгүй ахиулах нь өөрөө "хоёр дахь нэгдэл"-ийн гол хэрэгжүүлэх арга юм. Намын олон онолын шинэчлэлийн үр дүн нь зөвхөн "эхний нэгдэл"-ийн үр дүн төдийгүй "хоёр дахь нэгдэл"-ийн жимс юм. Манай намын зуун гаруй жилийн тэмцлийн янз бүрийн үе шатанд ийм нэгдэл явагдаж, баялаг онолын үр дүнг олж авсан. Мао Зэдунгийн үзэл санаа, Хятадын онцлогтой социализмын онолын систем нь Хятадын Коммунист Намын гишүүдийн Хятадын уламжлалт соёлыг шингээж, хувиргаж, шинэчилсэнийг илэрхийлдэг. Ялангуяа Ши Жиньпиний шинэ эрин үеийн Хятадын онцлогтой социализмын үзэл санаа нь "хоёр дахь нэгдэл"-ийг илүү тод илэрхийлж, Хятадын соёлын гоо үзэсгэлэнг харуулдаг. Ши Жиньпиний шинэ эрин үеийн Хятадын онцлогтой социализмын үзэл санаа нь нээлттэй хөгжлийн онолын систем бөгөөд шинэ эрин үеийн Хятадын онцлогтой социализмын ажлыг тасралтгүй ахиулахын хэрээр улам баяжиж хөгжих бөгөөд "хоёр дахь нэгдэл"-ийг илүү ахиулах болно.

Онолын үндэс нь практикт оршиж, хөгжлийн хөдөлгүүр мөн практикт оршино. Шинэ түүхэн нөхцөлд "хоёр дахь нэгдэл"-ийг ахиулахдаа зөвхөн онолын шинэчлэлийн арга барилыг ашиглахгүй, практикийн шинэчлэлийн арга барилыг ч ашиглах хэрэгтэй. Шинэ эрин үеийн Хятадын онцлогтой социализмын агуу практик, ялангуяа Хятадын загвараар орчин үеийнжүүлэлтээр хүчирхэг улс байгуулах, үндэстний сэргэлтийн агуу практик нь намын онолын шинэчлэл, хөгжлийн эх үүсвэр, хөдөлгүүр бөгөөд манай намын "хоёр дахь нэгдэл"-ийг ахиулах эх үүсвэр, хөдөлгүүр юм. Хэл, ярианы аргаар "хоёр дахь нэгдэл"-ийг ахиулах уу, академик, онолын аргаар ахиулах уу, аль аль нь шинэ эрин үеийн Хятадын онцлогтой социализмын агуу практикээс салшгүй. Мэдээж, энэ практик нь сэтгэлгээ, соёлын хүрээнээс хамаагүй өргөн боловч соёлын ажлын үндэс, зорилго юм. "Хоёр дахь нэгдэл"-ийг мэргэжлийн талаас ахиулах онолын ажилтнууд шинэ замналын бүтээн байгуулалт, шинэчлэлийн практикт оролцож, "хоёр нэгдэл"-ийг тасралтгүй ахиулж, хүчтэй нэгдлийг бий болгож, Хятадын онцлогтой социализмын ажлыг тасралтгүй урагшлуулна.