Жан Моу (нэрийг өөрчилсөн) олон нийтийн хадгаламжийг хууль бусаар татан төвлөрүүлэх гэмт хэрэгт холбогдсон хэрэг

Түлхүүр үгс: Олон нийтийн хадгаламжийг хууль бусаар татан төвлөрүүлэх гэмт хэрэг; туслах этгээд; нөхөн төлбөрийг шаардсан; хамтран нөхөн төлөх үүрэг

Хэрэг хариуцсан өмгөөлөгч: Жао Жихао

Хэрэгийн үндсэн нөхцөл байдал:

2016 оны 1-р сарын 22-оос 2018 оны 8-р сарын 2-ны хооронд Жэн Моу Бээжингийн санхүүгийн удирдлагын компани болон хөрөнгө оруулалтын групп зэрэг компаниудыг дараалан байгуулсан. Пан Моу компаниудын менежер, ерөнхийлөгчөөр ажиллаж, захирал Лю Моу-гийн хамт компанийн сурталчилгаа, цалин хөлс батлах, хүний нөөцийн томилгоо зэрэг захиргааны ажлыг хариуцсан. Жэн Моу, Пан Моу нар банкны хяналтын байгууллагаас зөвшөөрөлгүйгээр салбарын менежер, дотоод ажилтнуудыг удирдах замаар, сурталчилгааны хуудас тараах, багш нарын сургалт явуулах зэрэг аргаар банкны хадгаламжийн хүүгээс өндөр хүүтэйгээр хөрөнгө оруулагчдын хадгаламжийг татан төвлөрүүлсэн. Тухайлбал, 3 сарын хадгаламжийн өгөөж 7%, 6 сарын хадгаламжийн өгөөж 9%, 12 сарын хадгаламжийн өгөөж 10.2%-11% байсан бөгөөд "Хувьцаа шилжүүлэх гэрээ", "Хувьцаа буцаан худалдан авах гэрээ", "Хувьцаа төлөөлөх гэрээ" болон итгэмжлэлийн бичиг зэрэг баримт бичгүүдээр дамжуулан нийгэмд тодорхойгүй хүмүүст хөрөнгө татан төвлөрүүлсэн. Татсан хөрөнгийг POS төхөөрөмжөөр дамжуулан Жэн Моу нарын банкны данс руу шилжүүлж, бусдад зээлдүүлэн хүүгийн зөрүүгээр ашиг олж, хугацаа дууссан хадгаламжийн үндсэн мөнгө болон хүүг төлсөн. Талбар болон салбарын ажилтнууд татсан хөрөнгийн хэмжээгээр компанийн тогтоосон "Өрсөлдөөнт цалин, гүйцэтгэлийн үнэлгээний төлөвлөгөө"-ийн дагуу цалин, урамшуулал авдаг бөгөөд Пан Моу баталсны дараа олгодог.

2017 оны 5-р сард, Жан Моу Бээжингийн санхүүгийн удирдлагын компанийн томоохон бүсэд ажилд орж, дараалан захирал, бүсийн захирал, томоохон бүсийн захирал зэрэг албан тушаал хашсан. Аудитын үр дүнгээр, томоохон бүсийн 550 хүн оролцсон хөрөнгө татан төвлөрүүлэлт нийт 116.31 сая юань, буцаан төлөлт 82.03 сая юань байв.

Шүүхийн мөрдөн байцаалтаар, Жан Моу томоохон бүсэд ажиллаж байхдаа нийт 587,222 юанийн цалин, урамшуулал авсан бөгөөд хууль бус орлогоосоо 50,000 юань сайн дураар хураалгасан.

2024 оны 4-р сарын 19-нд анхан шатны шүүх Жан Моу-г туслах этгээд гэж тогтоож, дараах шийдвэр гаргасан: 1. Жан Моу-г олон нийтийн хадгаламжийг хууль бусаар татан төвлөрүүлэх гэмт хэрэгт буруутай гэж үзэн 3 жил 6 сарын хорих ял, 150,000 юанийн торгууль ногдуулсан; 2. Жан Моу-г хөрөнгө татан оролцогчдын эдийн засгийн хохирлыг нийт 39.78 сая юань нөхөн төлөхийг шаардсан (гол буруутан аль хэдийн нөхөн төлсөн хэсгийг хассан). Шийдвэрийн дараа Жан Моу давж заалдах гомдол гаргаж, анхан шатны шүүхийн хоёрдугаар шийдвэрийг хүчингүй болгох хүсэлт гаргасан.

Хоёрдугаар шатны шүүх 2024 оны 7-р сарын 22-нд хуралдаан хийж, анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэрэгийг дахин шалгуулахаар буцаасан.

Хэрэгийн онцлог:

   Олон нийтийн хадгаламжийг хууль бусаар татан төвлөрүүлэх гэмт хэрэгт туслах этгээд зөвхөн төлбөрийн төлөөлөгч, комисс, урамшуулал авсан бол тэдний хууль бус орлогыг хураах эсвэл нөхөн төлүүлэхэд гол буруутны хууль бус орлогын хамтран нөхөн төлөх үүрэгтэй эсэх талаар шүүхийн практикт янз бүрийн байр суурь байдаг. Энэ хэрэгт анхан шатны шүүх туслах этгээд хамтран нөхөн төлөх үүрэгтэй гэж тогтоосон бол хоёрдугаар шатны шүүх өмгөөлөгчийн тайлбар, холбогдох бүс нутгийн санал бодлыг харгалзан үзэж, туслах этгээд хамтран нөхөн төлөх үүрэггүй гэж тогтоосон нь цаашдын шүүхийн практикт тодорхой жишиг, зааварчилгаа болно.

Жишээний ач холбогдол:

1. Хууль зүйн тайлбарын олон арга хослуулан ашиглах — Эрүүгийн хуулийн 64 дүгээр зүйлд заасан "нөхөн төлөх" гэдэг нь гэмт этгээдийн хууль бус орлогыг зохицуулах арга хэмжээ бөгөөд нөхөн төлбөрийн үүрэг биш.

   Эрүүгийн хуулийн 64 дүгээр зүйлд заасан "хураах", "нөхөн төлөх" болон "хураан авах" нь гэмт этгээдийн холбогдох эд хөрөнгийг зохицуулах арга хэмжээ бөгөөд "буцаан олгох", "төрийн сан руу тушаах" нь хураан авсан эд хөрөнгийг цаашид зохицуулах арга хэмжээ юм. Үүнд "хураах" болон "нөхөн төлөх" нь гэмт этгээдийн бодит хууль бус орлогыг чиглэсэн арга хэмжээ бөгөөд Эрүүгийн хуулийн 64 дүгээр зүйлд тодорхой заасан — "Гэмт этгээдийн хууль бус орлогыг бүгдийг нь хураах эсвэл нөхөн төлүүлэх ёстой".

2016 оны "Хамгаалалтын ажилд хяналт тавих тухай дээд шүүхийн мэдэгдэл" (Хууль [2016] 401 дугаар) нь "эд хөрөнгийн хэрэгт хяналт тавихдаа хууль бус орлогыг хууль ёсоор ялгаж салгах ёстой бөгөөд шүүхээр хууль бус орлого гэж тогтоогдоогүй бол хураах эсвэл нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргаж болохгүй" гэж заасан. Иймээс нэг талаас хууль бус биш орлогыг хураах эсвэл нөхөн төлүүлэхгүй; нөгөө талаас хураах болон нөхөн төлүүлэх нь гэмт этгээдийн хууль бус орлогоос гадуур хууль ёсны эд хөрөнгөнд хамаарахгүй. Өөрөөр хэлбэл, хураах болон нөхөн төлүүлэх нь нөхөн төлбөрийн үүрэг биш, эд хөрөнгийн ял шийтгэл биш, зөвхөн хууль бус орлогыг зохицуулах арга хэмжээ юм.

Хууль тогтоох зорилгоор Эрүүгийн хуулийн 64 дүгээр зүйлд заасан "хураах" болон "нөхөн төлүүлэх" зэрэг арга хэмжээ нь гэмт хэрэгтэн авсан хууль бус ашиг орлогыг хурааж авах замаар "хэн ч хууль бус үйлдлээр ашиг олох ёсгүй" гэсэн зарчмыг хэрэгжүүлдэг бөгөөд энэ нь хохирогчийн хохирлыг нөхөх биш, хууль бус орлогыг авсан этгээдэд чиглэсэн арга хэмжээ юм.

Иймээс нөхөн төлүүлэх нь гэмт этгээдийн хууль бус орлогыг зохицуулах арга хэмжээ бөгөөд нөхөн төлбөрийн үүрэг биш.

2. Хураах болон нөхөн төлүүлэхийн хэрэглээний хүрээг ялгах — гэмт этгээний хууль бус орлогыг хууль ёсоор хураах боломжтой бүх тохиолдолд хураах ёстой бөгөөд зөвхөн гэмт этгээний устгасан, алдагдсан, үрэгдсэн тул хураах боломжгүй тохиолдолд нөхөн төлүүлэх арга хэмжээ авах ёстой.

Эрүүгийн хуулийн 64 дүгээр зүйл, "Хятадын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн хэрэглээний тайлбар"-ын 176 дугаар зүйл зэрэг нь "хураах" болон "нөхөн төлүүлэх"-ийг гэмт этгээдийн хууль бус орлогыг зохицуулах арга хэмжээ гэж зэрэгцүүлэн заасан. Тэгэхээр хэзээ "хураах" хэзээ "нөхөн төлүүлэх" вэ? "Дээд шүүхийн шийдвэр" (Хууль [1987] 32 дугаар) нь "гэмт этгээд насанд хүрсэн бөгөөд хууль бус орлогоо өөрөө үрж, хураах боломжгүй бол нөхөн төлөх ёстой" гэж заасан. Иймээс хууль бус орлогыг хураах боломжтой бол хураах шийдвэр гаргах ёстой. Зөвхөн гэмт этгээний устгасан, алдагдсан, үрэгдсэн тохиолдолд нөхөн төлүүлэх арга хэмжээ авах ёстой.

3. Бүрэн дүгнэлт хийх — хамтарсан гэмт хэрэгт, гол буруутны хууль бус орлогыг аваагүй туслах этгээд гол буруутны хууль бус орлогын хамтран нөхөн төлөх үүрэг хүлээх ёсгүй.

(1) Хамтарсан гэмт хэрэгт "нэг хэсэг нь хэрэгжүүлсэн бол бүх үүрэг хүлээх" гэдэг нь эрүүгийн хариуцлага, ял шийтгэлд хамааралтай бөгөөд хэрхэн гэмт этгээдийг яллах, хэрхэн ял оноох, хэрхэн эд хөрөнгийн ял шийтгэл оноох тухай бөгөөд холбогдох эд хөрөнгийг зохицуулах арга хэмжээнд хамаарахгүй. Өөрөөр хэлбэл, "хураах", "нөхөн төлүүлэх" зэрэг арга хэмжээнд "нэг хэсэг нь хэрэгжүүлсэн бол бүх үүрэг хүлээх" зарчим үйлчлэхгүй.

(2) Хамтарсан гэмт хэрэг нь иргэний хамтарсан хохирол биш бөгөөд "Гэмт хэргийн тухай хууль"-ийн 64 дүгээр зүйлд заасан "буцаан төлөх" нь "хамтарсан төлбөр" эсвэл "холбоотой хариуцлага" гэсэн нөхцөл байдал байхгүй. "Хамтарсан төлбөр" болон "холбоотой хариуцлага" нь иргэний хариуцлагын хэлбэр бөгөөд нөхөн төлбөрийн хариуцлага юм, харин "буцаан төлөх" нь эрүүгийн хэрэгт холбогдох эд хөрөнгийн зохицуулалт бөгөөд эдгээр нь хууль эрх зүйн шинж чанараараа үндсэн ялгаатай.

(3) Хуурамч хөрөнгө оруулалтын эрүүгийн хэрэгт "Хоёр өндөр шатны шүүх, нэг яам" болон зарим бүс нутгийн хурлын тэмдэглэл зэрэг нь тус тус тодорхой заасан бөгөөд туслах этгээдэд хамаарах нөхцөлд зөвхөн өөрийнх нь бодит хууль бус орлогоор хязгаарлагдана.

Жишээ нь, "Хоёр өндөр шатны шүүх, нэг яам"-ны "Хуурамч хөрөнгө оруулалтын эрүүгийн хэрэгт хамаарах хууль эрх зүйн асуудлуудын тухай санал"-ын 4 дүгээр зүйлд зааснаар: "Нийгмийн олон нийтээс хууль бусаар хөрөнгө татахад туслах, төлбөр, урамшуулал, комисс, шимтгэл зэрэг хураамж авах нь хамтарсан гэмт хэрэгт тооцогдож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ. Дээрх төлбөрийг цаг тухайд нь буцаан төлсөн бол хөнгөлөлт үзүүлнэ..." гэж заасан нь туслах этгээдийн буцаан төлөх хариуцлага зөвхөн "төлбөр, урамшуулал, комисс, шимтгэл" зэрэгт хязгаарлагдах бөгөөд эдгээрийг буцаан төлсөн тохиолдолд хөнгөлөлт, хөнгөрүүлэлт эсвэл чөлөөлөлт үзүүлж болно гэсэн үг юм. Мөн "Санал"-ын 5 дугаар зүйлд "... хөрөнгө татахад туслах этгээдэд төлсөн төлбөр, урамшуулал, комисс, шимтгэл зэрэг төлбөрийг хууль ёсоор буцаан төлүүлэх ёстой" гэж заасан нь туслах этгээдийн хууль бус орлогыг буцаан төлүүлэх хүрээ нь зөвхөн "төлбөр, урамшуулал, комисс, шимтгэл" бөгөөд гол этгээдийн олсон хөрөнгө оруулалтын мөнгөнд "холбоотой буцаан төлөх" хариуцлага хүлээлгэхгүйг илэрхийлж байна.

Мөн "Чунцин хотын дээд шүүх, прокурорын газар, цагдаагийн газар"-ын "Хуурамч хөрөнгө оруулалтын эрүүгийн хэрэгт хамаарах хууль эрх зүйн асуудлын хурлын тэмдэглэл" (Юй Гао Фа [2018] 186 дугаар) (цаашид "Тэмдэглэл" гэх) илүү нарийвчилсан заалт, тайлбарыг өгсөн бөгөөд "Тэмдэглэл"-ийн 24 дүгээр зүйлд: "Хууль бус орлогыг буцаан төлүүлэх хүрээний асуудалд, хууль бус орлогыг буцаан төлүүлэх нь иргэний шүүхийн хамтарсан хариуцлагатай ялгаатай бөгөөд иргэний нөхөн төлбөрийн шүүх хэргэд хамаарахгүй, зөвхөн үйлдэгчийн бодит хууль бус орлогоор хязгаарлагдана. Буцаан төлөөгүй эсвэл буцаан төлөх боломжгүй бол хууль ёсоор буцаан төлүүлэхийг шаарддаг бөгөөд буцаан төлөлт нь бодит хууль бус орлогоор хязгаарлагдана" гэж заасан.

"Шаньдун мужийн дээд шүүх"-ийн "Хуурамч хөрөнгө оруулалтын хэргийг шүүхтэй холбоотой асуудлын тайлбар"-ын 6 дугаар зүйлд: "Буцаан төлөх хариуцлагын хүрээний тухай... хөрөнгө оруулалтын үйл ажиллагааг зохион байгуулж, төлөвлөж, удирдсан, идэвхтэй оролцсон гол гүйцэтгэгч, гол ашиг орлоготой этгээд нь зохион байгуулсан, төлөвлөсөн, удирдсан хууль бус хөрөнгө оруулалтын үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй бүх хохирлыг буцаан төлөх хариуцлага хүлээнэ. Харин бусдын удирдлага, менежментээр хууль бус хөрөнгө оруулалт хийсэн эсвэл зөвхөн дэмжлэг үзүүлсэн этгээдэд зөвхөн авсан төлбөр, урамшуулал, комисс, шимтгэл зэрэгийг буцаан төлүүлэх бөгөөд буцаан төлөх боломжгүй бол буцаан төлөх хариуцлага хүлээнэ" гэж заасан.

Дээрх заалтуудаас харахад "Хоёр өндөр шатны шүүх, нэг яам" болон зарим бүс нутгийн дүрэм журам нь хууль бус олон нийтийн хадгаламж татах хамтарсан гэмт хэргийн хэргүүдэд зөвхөн комисс, шимтгэл зэрэг бага үүрэгтэй туслах этгээдэд гол этгээдийн олсон хөрөнгө оруулалтын мөнгөнд "холбоотой буцаан төлөх" хариуцлага хүлээлгэхгүйг тодорхой заасан бөгөөд шүүх шийдвэр гаргахдаа зөвхөн туслах этгээдийн бодит авсан комисс, шимтгэл зэрэг хууль бус орлогоор хязгаарлах ёстойг заасан.

(4) Гэмт хэрэг, ял шийтгэлийн зохицуулалтын үүднээс авч үзвэл туслах этгээд гол этгээдийн олсон хөрөнгө оруулалтын мөнгөнд хүрээгүй, эзэмшээгүй, хяналт тавиагүй бол ямар эд хөрөнгө хамаарах вэ? Ямар буцаан төлөлт шаардах вэ? Тэд хөрөнгө оруулалтын мөнгийг үрэн таран хийх боломжгүй бөгөөд яагаад буцаан төлөхийг шаарддаг вэ? Мөн туслах этгээдийн авсан комисс, шимтгэл нь гол хөрөнгө оруулалтын мөнгөнөөс хэдэн арван сая, тэрбумтай харьцуулахад маш бага хэмжээтэй. " Хамгийн дээд шүүхийн эрүүгийн шийдвэрийн эд хөрөнгийн хэрэгжилтийн зарим дүрэм "-ийн заалтаар, шүүх эрүүгийн шийдвэрийн буцаан төлөх хэсгийг хэрэгжүүлэхэд туслах этгээдийн хууль ёсны эд хөрөнгийг хэрэгжүүлэх ёстой. Харин зөвхөн хэдэн арван мянга эсвэл зуун мянган комисс, шимтгэл авсан туслах этгээдэд гол этгээдийн буцаан төлөх ёстой хэдэн арван сая, тэрбум төгрөгийг "холбоотой буцаан төлөх" гэж шийдвэрлэх нь нэг талаас туслах этгээд эдгээр их мөнгөнд хүрээгүй бөгөөд ийм их эд хөрөнгийн дарамт нь суллагдсаны дараа амьдрах боломжгүй болгоно; нөгөө талаас "холбоотой буцаан төлөх" нь туслах этгээдийн үйлдэл, гэмт хэргийн хүнд байдалтай зохицохгүй бөгөөд энэ нь "Гэмт хэргийн тухай хууль"-ийн 64 дүгээр зүйлийн зорилго биш, эрүүгийн шүүхийн шийдвэрлэх шалгуур биш юм.

Мөн эрүүгийн шүүхийн үүрэг нь гэмт хэргийг таслан зогсоохоос гадна гэм буруутай этгээдийн хүний эрхийг хамгаалах явдал юм. Хэрэв шүүх зөвхөн хөрөнгө оруулалтын оролцогчдын хохирлыг харгалзан үзэж, гол болон туслах этгээдийн бодит нөхцөл байдлыг үл тоомсорлож, бага хэмжээний комисс, шимтгэл авсан туслах этгээдэд гол этгээдийн буцаан төлөх ёстой хэдэн арван сая, тэрбум төгрөгийг "холбоотой буцаан төлөх" гэж шийдвэрлэж, хэрэгжилтийн шатанд оруулбал эрүүгийн шүүхийн улс төр, нийгэм, хууль эрх зүйн үр дүнгийн зохицолттой зөрчилдөнө.

Дүгнэж хэлэхэд, хамтарсан гэмт хэрэгт гол этгээдийн хууль бус орлогыг аваагүй туслах этгээд гол этгээдийн хууль бус орлогын "холбоотой буцаан төлөх" хариуцлага хүлээх ёсгүй.